birkaç sahne

♣ Çok yıllar önceydi, ODTÜ’de hazırlığın önlerinde ortaokul aşkımla karşılaşmıştım. Zamanında doğru dürüst hiç konuşmadığım, sadece bir öğle arasında beraber basket oynadığımız (okul takımının oyun kurucusuydu o) kızla o gün ayaküstü sohbet etmiştik biraz. O sahne hayatımın ilk yarısında kalmıştı (yani şu an hayatımı ortadan ikiye bölsem).

Aradan pek çok zaman geçti, ileri sardık takvimleri, ya da bir göz açıp kapadık ve bilgisayarın tarihini sağ alttan yıllarca ileri aldık; hiç beklenmedik bir yerden çıkageldi. Filmleri kıskandıracak bir kurguyla.

Ve sonra geldiği gibi kayboldu. Son görüşüm de hala o hazırlığın önündeki günde kaldı.

◊ Eski hocalarımın arasındaydım, yine ODTÜ’de, ama bu yeni. Elif de demin seni soruyordu dedi bölüm başkanı. Elif kim dedim. Tanımıyor musun dedi. Tanımıyorum dedim. Tabi bu diyaloğu az sonra Elif’in kendisine söylemesem daha iyi olacaktı. Zira eski bir sevgili olur Elif (hatta ne garip ki iki Elif sevgilim oldu, isimler torbaya girmiş gibi. Bir insana hayat boyu yetecek kadar kız ismi olsa gerek).

Ona anlatmadığım kısımda da şöyle oldu:
- Ha, eski sevgili dedim hocalara.
- Eski sevgili, eski günler, dedi biri.
- Hayata baksana, takmıyor kimseyi, dedi bir diğeri.
- Hiçbir şey diriltmez artık geçmişi dedi bölüm başkanı.
- Yar edip yine de, dedim ben.

Sonra kolkola girip halka olduk ve döne döne ‘yaktın gemileri, dönüş yok artık geri’ diye halay-cancan arası bir dansla söylemeye başladık.

♦ 2 gün sonra Milli Eğitim Bakanlığı’nın koridorlarında tanımadığım bir kızın peşindeydim. Ortada, açıkça görülen bölmelerde bir memur videolar seyrediyordu -sanki açık resimlerle dolu. Biri fal bakıyordu, biri bayağı sesli oyun oynuyordu. Kimse sormadı ne aradığımı.

O gün mutlu bitmedi.

♥ Ortaokul aşkımı sevmiş olmaktan ne kadar memnun olduğumu farkedince düşündüm ki insan aşık olduğu kişilerle ve sevgilileriyle (bu ikisi büyük çoğunlukla kesişimleri olan farklı iki küme olurlar) gurur duymalı. ‘Ben bunu nasıl sevmişim’ demek fena birşey olsa gerek (ama bu biraz da gönlünün ota bota konmasına izin vermekle ilgili).
şkımı

Bereketli Topraklar Üzerinde

GDO’lu ürünlere vize çıktığını Defne Hanım’ın blogundan öğrendim (tüm konuyu oradan öğrendiğim gibi) ve çok üzüldüm. Oysa Express’in Eylül-Ekim sayısında GDO’ya hayır platformu üyesiyle yapılan söyleşiden bu yönetmeliğin çıkmayacağını anlamıştım (Tarım Bk.lığı karşıydı, önce yasa çıkması gerekiyordu).

Bazı konular var ki birçok farklı yönleri var ve üzerlerine net bir fikre sahip olmak çok zor. Bu konu onlardan değil. GDO’lu ürünlerin veya GDO’lu tarımın hangi yönüne baksan elinde kalıyor. Direk sağlığa zararlı olmaları çok mümkün, kalıtımsal zararlar bırakmaları olası, pahalı, dışarıya bağımlılık yaratıyor, bağlayıcı anlaşmalarla kendi tohumlarını kullanamaz oluyorsun, yakınlardaki doğal tarım üretimine gen atlamasıyla zarar veriyor, dirençli bakterilere yolaçıyor-doğanın dengesini bozuyor, vs.

Bu durumda böyle bir yönetmeliğin geçmesi, istediği kadar kısıtlayıcı madde barındırsın (biz çok iyi biliyoruz o kısıtların pratikte nasıl işlediğini), ülkene ihanettir. (Böyle kararlar da tipik olarak sağ iktidarlarda çıkar zaten. sırf bu yüzden, yani tipik paragöz sağ bir iktidar olduğu için bile akp lanetlenmelidir -2 yıl önce çeşitli sebeplerle oy verenleri hatırlıyorum da, hatta bloglar arası bir tartışma bile yürümüştü).

Çarş. gecesi Genç Bakış’ta da tartışıldı GDO’lar. Çok doğru konuşanlar -özellikle Ziraat Müh.leri odası başkanı- dışında destekçileri de vardı GDO’nun, Sabancı’dan bir hoca ve programın yapıldığı Ankara Üniv. tarla bitkileri bölüm başkanı. 2.si biraz daha ılımlı olsa da ilki ateşli bir taraftarıydı alien üretiminin. Bu işte hiç anlamadığım birşey. GDO tohumu satan şirketler tarafından desteklendiklerine inanmıyorum (ya da inanmamak istiyorum). Bu durumda neler okuyorlar da zararlı olmadıkları, hatta yararlı oldukları hükmüne varıyorlar?

Bir de bir kız öğrencinin sorusu vardı. “GDO’lu ürünlerin sağlığa zararlı olduğunu biliyoruz da (‘tahmin ediyoruz da’ olmalı doğrusu) dünyada aç çok insan var ama yeterli besin yok. Bu tohumlar üretimi artırdığına göre (bu konuda çelişkili veriler var, hatta üretimi artırmıyor olmaları daha mümkün) kanserli de olsalar hiç yoktan iyidir. Aç kalmak mı daha iyidir, kanserli de olsa birşey yemek mi?”.

Dumura uğratacak sözler. Böyle bir mantığı ben de gütmüştüm zamanında. İngilizce dersinde debate yapıyorduk iki grup halinde. Ortaokul hazırlıkta. ‘Uzaya mı gitmeli, yoksa o parayı Afrika’daki aç ülkelere mi göndermeli’ idi konu. Kendim seçsem uzayı seçerdim ama bizim gruba açları tutmamızı söylemişti hoca. Son konuşmayı ben oldukça ağdalı sözlerle açlar… açken… diye yapmıştım ve o sayede sınıftakilerin oylarıyla biz kazanmıştık. Yalnız, dersin sonunda duygu sömürüsü yaptığımı söylemişti bana oy verenler bile. Bence de öyleydi. Yani bu mantıktaki ucuzluk 12 yaşında bile farkediliyor. Ama hadi o yaşta öyle düşünebilirsin, veya hadi diyelim 14-15. Ama üniversite öğrencisiysen insaf yani.

___________________

Konu ile ayrıntılı bilgi için en iyisi Defne Hanım’ın blogunu takip etmek. Çok özet bir tavsiye notu isterseniz, ülkemize -de facto olarak- girmekte olan GDO’lu ürünler mısır, soya, kanola ve pamuk. Sonuncusunu yemediğimiz için diğerlerine yoğunlaşırsak kanola ve mısırözü yağı, soya lesitini barındıran bisküvi-çukulata ve benzerleri, mısır şurubu kullanmış olması muhtemel hazır ürünler (gazoz, kola, bira -sadece Efes’te şeker var, zaten birada şekerin ne işi var-, yine marketlerin bisküvi koridorunda olan herşey, dışarıdan aldığınız şuruplu tatlılar, vs.), yani gayet uzun bir liste olağan şüpheliler. GDO’lu yemlerden beslenen tavuklar gibi ikincil etkiler de sözkonusu.

-Domuzum -Allah korusun

Tam 15 gündür hastayım. Ondan önce de birkaç haftadır halsizdim. Bu halimle kolay grip olurum deyip grip aşısı oldum ve onun etkisiyle hasta oldum. Aşı ölü mikrop değil mi, niye hasta oluyorum diye sinir oldum. O geçmek üzereyken aşağıda anlattım işte, dişçi, kalabalık arkeo sınıfı veya otobüsteki dizilerde oynayan figüran kız (otobüste geçen dizilerde oynayan anlamında değil tabi) derken bu sefer başka bir mikrop aldım. Ateşim yok, demek ki grip değil diyordum ama hasta olduktan 4 gün sonra, yani dün ateş içindeydim. Hiç geçmeyecek gibi geliyordu artık bu hastalık hali, ama en azından bugün artık yanmıyorum.

Bu durumda domuz olmuş olma ihtimalim de doğdu doğal olarak. Hastanelere başvuran griplerin (ama griplerin, yani soğuk algınlıklarının değil) %95′i H1N1 diyordu bir doktor. Hem aşıyla normal grip geçirme olasılığım da azalmış olmalı. Araştırdım ama domuz gribinin gelişimi ile ilgili net birşey bulamadım. Sadece Temmuz’da Almanya’dan geçerken havaalanında verdikleri uyarı kağıdında ‘ani ateş’ diyor. Ani en baştan demekse tutmuyor. Zaten böyle 4 gün sonra ateş çıkan grip de görmedim. Ama domuz olmasını tercih ederdim. Çünkü artık bağışıklık kazanmış olurdum.

Bildiğimiz normal gribi önemsemeyen insanların bugünlerde yaşadıkları telaş ve korkuyu hiç anlamıyorum. H1N1′in en önemli zorluğu çok kolay bulaşması. Oysa normal grip daha öldürücü -her yıl 1 milyona yakın kişi normal gripten ölüyor. Belli ki bu korkunun tek nedeni ‘maruz kalma etkisi’. Televizyonda ve çevrelerinde sürekli bu konunun bombardımanı altında kalmaktan. Nerede olduğunu bilmediğin bir Afrika ülkesindeki iç savaşta onbinlerce insanın öldüğü haberi üzerine birşey hissetmezsin, ama kaza anı gösterilen bir insanın ölümü seni çok üzer.

₪₪₪₪ ₪₪₪₪ ₪₪₪₪ ₪₪₪₪

Hastayken sadece bir kişi aradı. Ayasofya Müzesi. Müdürü, daha doğrusu başkanı Tarihin Arka Odası’na katıldığında Pt.leri müzeyi gezdirip seminer verdiğini söylemişti küçük gruplara. Ben de yaz başında orada olduğum bir Pt. akşamüstü kapısına dayandım. Güvenlik görevlisi güzel bir hareketle müdürlüğünün tel.unu verdi -bu sırada peşime ‘mösyö, müzuum klozt’ deyip duran bir adam takılmıştı.

Nuramayı aradım, o turun sık yapılmadığını söyleyip numaramı aldılar haber vermek için. Ve dün, yani 3 ay sonra haber vermek için aradılar. Çok hoşuma gitti. Bu ülkede işini iyi yapan azınlığı pek seviyorum.

Arayan kıza da çok teşekkür ettim, güzel karşılık verdi. Ama hastayım gelemem dedim. Çok üzüldüm dedi. Sonra birçok öneride bulunmaya başladı. Evet, yapıyorum, teşekkür ederim dedim. Tavuk suyuna çorbanız var mı, ben de dün akşam yaptım dedi. Ah, keşke olsa dedim. A, getireyim dedi. Dün. Şu anda da mutfakta papatya çayı yapıyor, kendi topladığı papatyalardan. Bugün daha iyi olduğumu henüz söylemedim.

Otobüste yanlış referanslar

9 Eylül Üniversitesinin arkeoloji kursu diyordu afiş. Tarihi, saati de pek uygundu. 1 saat öncesinde dişçi randevum vardı, çok yakınında. Çıkınca gittim. Geç kalmıştım ama hiç umursamadım. Binanın alt katında estetik ve yaşlanmayı engelleyici ürünler sempozyumu vardı. Üst katta büyükçe bir odada 25-30 kişi vardı. Hoca genç bir adamdı. Proflar, doçlar geçiyordu afişte ama belki doç bu adamdı. Bize mi gelmiştiniz, yer var hala, ay, sınıfımız da pek havasız oldu dedi tipik bir konuşma tarzıyla. Çiğnediğim armutu atıp girdim.

Arkeoloji neyle uğraşır, arkeoloji kelimesi nereden gelmiştir, nerede nasıl başlamıştır, TR’de kim öncülük etmiştir… Bu öğretim tarzını pek sevmiyorum. Ama öğretenden çok öğrenenlerdeydi sorun. Adam Osman Hamdi Bey L’Ecole Pratique de Louvre’da eğitim görmüştür derken tahtaya okulun adını yazıyor. Herkes tahtaya baka baka defterlerine L’Ecole Pratique… yazıyor. Okuldaki ‘hoca tahtaya yazdığını sınavda da sorar’ mantığını burada da sürdürürsen ne öğreneceğini bilemezsin.

Adam nadiren sorular sorduğunda da benden başka cevap veren olmuyordu. İlk soruda cevap vermeden önce biraz bekledim. İkincide İngilizlerin ve Fransızların Mısır kültürüne ilgilerinden bahsediyordu, 19. yy. sonlarında. O sırada Mısır kimlerin elindeydi dedi. Ben de sınıftakileri incelemekteydim. Toplumcu gerçekçi abiler ve yeni üniversite mezunu kızlar. İngiltere diye atladım. (Herkes zaman zaman aptallık edebilir). Adamın hayır, bizim derkenki söyleyiş tarzını tekrar görmek isterdim. Numarayla yüzünü buruşturur gibi hafifçe ve aşağılayıcı, hatta tiksinir gibi bir tarzda. Çok belirgin bir hareketti. Dizi oyuncularına bir eşcinseli oynama eğitimi verirken gösterilebilir mesela. Şahsen açıkça alay edilmeyi 10 kat daha tercih ederdim. Gelip elini omzuma koysa ve “biliyorsun, Osmanlı İmp.luğunun sınırları çok genişti” dese mesela. Ben sanırım öyle yapardım.

Biraz da fazla övünüyordu adam sanki. O firavun mezarını bulan arkadaşım; Almanya’da doktora yaparken sürekli Londra’daydım; yakında çıkacak kitabımda… Ama Allah için bir şey öğrendim. Höyükleri. Yalnız, höyüklerin niye başka yörelerde olmadığını açıklarken “Amerika çok kuru bir ülke. Gittim bir keresinde. Gelince İzmir’de sıcak çarptı. Çünkü orası çok kuru” demesine yuh dedim. Bir defa o ülke neredeyse Avrupa kadar büyük. Doğusu batısına, güneyi kuzeyine benzemez. Hem en azından kıyıları inanılmaz nemlidir yılın yarısında. Maç da vardı, bitmeden çıktım. Tekrar gitme hevesim de kalmamıştı.

◊ ♣ ♥ ♦ ◊ ♣ ♥ ♦ ◊ ♣ ♥ ♦ ◊ ♣ ♥ ♦ ◊ ♣ ♥ ♦

121′e Fransız Kültür’ün önünden bindim. Karşlıklı koltuklardan ters olanının dış tarafına oturdum. Karşımda takım elbiseli iki genç adam vardı. Bir sonraki asıl Alsancak durağında her zamanki gibi bir kalabalık bindi ve arkalara ilerledi. Son binen kısa boylu genç kadın hizamızda durdu, bize arkası dönük. Kendisine göre fazla dar giyinmişti. Yanım hala boştu ama ben birşey demedim. Karşıdakilerden pencere kenarındaki adam oradan uzanıp kadının sırtına dokundu, burası boş dedi. Kadın teşekkür edip oturdu. Ben birşey demesem birazdan düşecek gibiydiniz dedi. Aynen öyle dedi kadın gülerek. Hiç de düşecek gibi değildi diye düşündüm ben. Hem ben birşey deyince niye böyle cevap vermiyor kadınlar. Sonra adamlar kendi aralarındaki sohbete döndüler. Bankacı gibiydiler. Kadın ceketini çıkardı, bluzunun yakasını düzeltti. Ama sanki yukarı değil de aşağı doğru çekiştirdi. Zaten karşıdan bizim tarafa bakınca gözler başka şey görüyor olamazdı. Ama uzun süre onla başka sohbet olmadı.

Kurtlar Vadisi gecesi dedi içteki. Evet, hanım Aşk-ı Memnu istiyor, ben cebren ve hile ile Kurtlar Vadisini açıyorum dedi dıştaki. Kadın öksürüp tıksırıyordu. Zaten hastalıktan yeni çıkmış gibiydim, kalktım, bir öndeki düz koltuğa geçtim. Sanki benim gitmemi bekliyormuş gibi atladı dıştaki ve demin harekete geçen adam, Kavak Yellerinde gördük sizi. Evet kimse kaçırmamış dedi kadın. Tam arkamdaydılar şimdi, yanlarında gibi net duyuluyordu ister istemez. Ben de senaryo yazıyorum dedi adam. Gördüğümüz birşey var mı diye sordu kadın. Küçük şeyler dedi adam. Bir arkadaşla kısa film çekmek istiyoruz dedi adam. Yazışıyoruz sürekli bu konuda dedi. Yesinler diye düşündüm ben de. Sen Kurtlar Vadisi seyret, sonra da senaryo yaz. Başka yere geçeyim istedim, KSK iskelede inen çok olunca arkalara geçtim.

Güldüğü görülüyordu kadının uzaktan da. Sonra Girne civarında içteki adam inmek için davrandı, diğeri de peşinden. Sonra kadın da kalktı. Aynı durakta üçü de indiler. Aşağıda bir tarafa yürümeden duruyorlardı otobüs gittiğinde. Belki de karısı bu akşam Aşk-ı Memnu’yu istediği gibi seyredecek diye düşündüm.

Bense (bazı filmlerin sonundaki şimdi nerede ne yapıyorlar kısmı gibi olacak ama) ya dişçimden, ya havasız sınıftaki birinden ya da pırtlak hanım abladan fena grip oldum.

NCLB

No Child Left Behind diye kapsamlı bir eğitim hareketi vardı Amerika’da. Çok anlamlı geliyordu bana. Keşke bizde de olsa diyordum. Adı, sadece 4 kelime ne çok şey ifade ediyor. Gerçi, orada adı her geçtiğinde başarısızlığa uğramış bir şeyden bahseder gibi bir ima oluyordu hep. Arkada bırakılan çocuklar var yani hala.

Ben de o çocuklardan biri gibi hissediyorum bir süredir. Hayatının bir döneminde bunu tatmamışların anlayacağını sanmıyorum (anlamış gibi de yazmasınlar o yüzden).

İnsanlar görüyorum etrafta, televizyonda -yarışmalarda. Yemekteyiz’e katılan benden genç mimar bir adam “boş vakitlerimde teknemle gezmeyi seviyorum” diyor. Var mısın Yok musun’da yarışan bir adama karısı sevgiyle bakıyor. Yakındaki bir gözlükçüdeki genç bir çiftle sonra aynı otobüse biniyoruz. Belli ki işten sonra buluşmuşlar. [Eşini işten almaya gitmek. Veya eşinin seni işten almaya gelmesi. Genç çift olarak görülmek.]

Bazılarının iyi bir evlilikleri (1) var, bazılarının parası (2). Bazılarının arkadaş çevreleri çok zengin (3), bazılarının sanat/gece hayatları (4). Bazılarının sevdikleri bir işi (5) var, bazılarının akraba-tanıdık-komşularıyla organik bağları (6). Bazılarında 1-3-5 var, bazılarında 2-4-6.

- Sen kaç numaralı kartı çekmişsin? Bak bakalım.
- Joker.
- Ama joker bu oyunda geçmiyor. Üzgünüm.

Zaman düşer ellerimden yere, oradan tahta boşa. Saatler çalışır izinsiz hep bir sonraya.

Bu satırların yazarının Floransa Katedralinden düşesi

Anormal keyifsiz bir günden nasıl kaçacağımı düşünürken draftta kalmış bir yazıya takıldım. Dünya öyle birşey ki diyelim bu yöredeki konumunuzdan hiç memnun değilsiniz. İlişkilerinizden, işinizden, toplumdaki yerinizden. Kalkıp başka bir yöreye gidiyorsunuz ve artık buradaki tüm o konum burada kalıyor. Orada sadece ayrı mekan, ayrı gelenekler, yani gördükleriniz değil, aynı zamanda size bakınca görülenler de farklı.

||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||

Hatırlayıp yazması bile çarpıntı verici.

Kubbelere meraklıyım. Anladığım kadarıyla mimari tarihinin en önemli iki kubbesi Pantheon ve Ayasofya. Onlardan sonra da Floransa katedralinin kubbesi geliyor, Vatikan’daki San Marco katedrali ile beraber. Hatta yapıldığı zaman dünyanın en büyük kubbesi ünvanını Pantheon’dan almış, 500 yıl kadar da öyle kalmış. Hala da en büyük ‘örülmüş’ kubbe imiş.

Tepesine tırmanın, fresklere yakından bakın diyordu yıllar önce sokakta bulduğum rehber kitap fasikülü. Çıkmak için davrandım Cuma günü. Elimi cebime atmayı bile kabullenmiştim (en nefret ettiğim şeylerdendir, müzeler için para vermek. Bilgiye erişim için para vermek gibi birşey bu ve kütüphanelerin paralı olması gibi gelir bana. Hepsi Wash.’daki müzeler gibi beleş olsun isterim) ki bir afiş gördüm girişte. Pt.leri rehberli tur yapıyorlarmış kubbede. İyi, onu bekleyeyim dedim. Daha pahalı olsa da çok farkediyor bir rehber. Birinden dinleyince kendi başıma gezdiğimde pek birşey anlamamış olduğumu farkediyorum.

3′te İngilizce, 4:30′ta İtalyanca. Yemek, tren filan, 4:30′a anca yetiştim. Önce katedralin çevresini, sonra vaftizhanenin önünü dolandım, kimse yoktu. Sonra afişe buluşma yeri için tekrar bakıp koştur koştur katedral müzesi girişine geldim ama kimse yoktu. Oysa ben büyük bir grup, şöyle en az 20-30 kişi filan bekliyordum. Gişedeki kadına sordum, sanırım bir tek sizsiniz dedi. Haber verdiler bir görevliye. Bunun çok özel bir gezi olduğunu, terasların çok nadiren açıldığını söylediler güvenlik görevlisiyle birlikte.

Bir başka görevli gelip beni aldı, bir kız yapıyormuş turu ve henüz başlamış. Sadece iki çocuklu bir Alman aile var, bir de ben katıldım. Sonra kimselere açılmayan kapılar bize açılmaya başlandı. Bunlar da sizle mi diye soruyordu görevliler kıza, sonra çekiliyorlardı, birçok yerde de onun anahtarlığındaki koca koca anahtarlar açıyordu kapıları. Dışarıda kubbeye tırmanmak için uzun bir sıra varken biz küçük bir grup olarak her yere girip çıkıyorduk. Kız İngilizce anlatıyordu, Alman adam çocuklarına çeviriyordu.

İçeriyi gezdikten sonra dehliz gibi bir tünelin içinde bir kat çıktık. Odacıklar, eski işkence aletleri ve sonra dışarı çıktık. Katedralin terası. Yükseklik benim için fazlaydı ama neyse ki geniş bir yerde duruyorduk. Ama bunu demek için erken davranmışım. Rehber kız dışarıdan kubbeyi anlattıktan sonra katedralin çevresini dolaşan terası turlamaya başladık. Geçtiğimiz bir köşenin darlığını hafızama ve tüm bilinçaltıma kazıdım.

Neyse, az sonra içeri girdik tekrar. Turun bir kısmını içeriden yaptıktan sonra yine çıktık, dar geçitleri görünce yine mi dedim. Şöyle oluyordu, kız ve Alman aile patır patır yürüyor, ben abarık derecede geriden peşlerinden gidiyorum, o da kendimi zorlaya zorlaya. Elimde foto. makinası var, kitapçıklar var, bir de dışarı çıkıp içeri girdikçe kafamda ve gözümde yerleri sürekli değişen güneş gözlüğü ve numaralı gözlük var. Yani ellerim dolu, tutunamıyorum. Üstelik hava rüzgarlı. Senaryoyu yazdım o anda. Elimden foto. makinası veya kitapçık veya bir gözlük düşecek ve ben onun peşinden hamle yapınca 100 metreden yeri boylıycam. Sonraki gün manşetlerde “Katedralin terasından bir Türk turist uçtu”, “Katedralden 200 yıl sonra düşen ilk kişi (bir öncekini halk cadılık suçlamasıyla atmıştı)”, “Terasların turistlere açılması doğru mu?” yazacak.

Ama bildiğiniz gibi (yani henüz gerçekle bağınızı kopartmadıysanız) öyle olmadı. Geniş bir kısımda fotoğraflar çektirdik. Alman adam benim fotoğrafımı çekmeden önce istersen seni bu nice lady ile çekeyim dedi. Rehber kız Allah için güzeldi. Ki ben İtalyanları çok güzel bulanlardan değilim. Anlayışlı çıkmıştı yani Alman abi. Ama kız istemedi. Olsundu.

Sonra bizi içeride bıraktı kız. Kubbeye tırmanmak için 9564 basamak daha vardı ve o sabahleyin çıkmıştı. Ben de çıkmış oldum ki ömrümün güzel bir dönemi gelirsem zamanımı böyle harcamayayım. Kubbenin tepesi daha yüksek olsa da kesinlikle teraslar kadar heyecan verici değildi. Kalabalık ve fazlasıyla geniş.

(Kubbenin iç tarafı sanırım mahşer gününü anlatıyor ama fazlasıyla karışık ve fazla sanatçı karışmış zaten).

[Bu arada bu kubbe meselesinin en ilginç tarafı yüzyıllar içindeki bilgi kaybı. Bu katedrali Ayasofya'dan 8-9, Pantheon'dan 15 yy. sonra inşa etmelerine rağmen bu kadar büyük bir kubbeyi nasıl yapacaklarını bilmiyorlarmış -çünkü Karanlık Çağ ile beraber öyle bilgiler kaybolmuş. Brunelleschi de bu kubbeyi biraz deneysel ortaya çıkarmış. Örneğin, üstteki fotoğrafa bakarsanız küresel değil, sekizgen. Ve dış kubbe ile içeriden görünen kubbe duvarı farklı, arada bir katman daha var.]

El Secreto

Biz başka memlekete benzemeyiz ya, ben sanırım bizim topraklarda geçerli olan asıl The Secret’ı çözdüm. Ama şimdi bunu size burada mı yazsam, yoksa kitap yapıp 100 bin mi satsam acaba?

Tamam, size çıtlatayım. Ama söz verin, kitap çıkınca bilmiyormuş gibi yapçanız.

Efendim, bizde birşey olmasının yolu onu çok istemek, aman olumsuz ifadeler kullanmamak filan değil. Direk ben oyum demek. Biz özgüven fakiri bir toplumuz ya, arada kendine güvenen kişiler çıktığında direk etki alanına giriyoruz. Kim sağlam, düsturlu bir şekilde ben şuyum dese peşine takılıyoruz. İddia ediyorum, kalabalık bir metroda bir deney yapın: Bir arkadaşınız ilerde bayılma numarası yapsın, siz de ben doktorum deyin. Bunu Almanya’da yapsanız mutlaka biri size kimliğini göster der. Kanada’da yapsanız, ne gerek var, acil yardımı hepimiz biliyoruz denir. TR’de ise ‘açılın, abi doktormuş’ der herkes.

Bakın etrafınıza, gastelere, televizyonlara. Gördüğünüz bir yere gelmiş kişilerin en az %80′i zamanında bir şekilde ben buyum diye ortalığa atlamış kişiler.

Bakınız, sanat dünyamız. Çok değil, bundan 5 yıl önce yönetmen deyince akla gelen iki isim, sinema tartışıldığında çağrılan daimi iki konuk Sinan Çetin ve Mustafa Altıoklar’dı. Kendilerinin doğru dürüst bir film çektiğini görmüş olduğunu bilen var mı? Tiyatro yönetmenlerimizin çoğu kendinden menkul tiyatro adamları. Oyuncularımızın bir kısmı da öyle.

Televizyoncularımız: Acun, geçen yıl Seda Sayan’dan (buyrunuz, kendinden menkulluğun Allah’ı) sonra 2. en çok vergi veren sanatçıydı. Kimdir sayın Acun? Kendi kendisini spor muhabiri, gerzek sunucu, sonra da program yapımcısı yapmış bir kişilik. Şimdi Adriana Lima’yı Miami’deki evinde ağırlıyor.

Gasteciler: Açın bir gazeteyi, herhangi bir köşe yazısını okuyun. Sizin de yazabileceğiniz birşey olmaması pek olası değil. Hele spor sayfasını açtıysanız hiç mümkün değil.

Modacılar, politikacılar (bunun en bariz olduğu iş dalı), reklamcılar, sinema eleştirmenleri, hatta toplumbilimciler; yani, muğlaklığın olduğu her meslek. Her taraf, hayatının bir noktasında ben buyum diye ortaya atlamış, oysa değil o, hemen hiçbir şey olmayan ağalarla dolu. Bunlar genelde köprünün başını tutmuş oluyor. Onlar yaşlanmış ise hemen gençlerden yenileri çıkıyor.

Siz de deneyin. Atlayın ortaya, deyin ki ben St. Remy’de aşçılık okuluna gittim, iki Michelin yıldızlı Gorbiot’nun yanında 3 yıl çalıştım. Veya Floransa’da iç mimari okudum, geçen yıl  La Scala’yı restore eden gruptaydım. Olmadı, babam beni Ermenildo Zegna’nın yanına çırak verdi, 5 yıldır terziliğini yapıyorum, dersiniz. En fazla iki vakte kadar keşfeder sizi medya. O olmadı, kendinizi Bilgi’de ders verirken bulursunuz.

Sonuçta Melis Alphan’dan neyiniz eksik? (kendisi Milliyet’te yıllardır sayfalarca moda yazan bir şahsiyet). Eminim, onun kadar kıvırırsınız. Hatta, en iyisi siz o olun, o da siz [referans için bakınız Beyaz Kale, veya Şaban filmlerinin yarısı].

Çantamdakiler

Efendim, yanılmıyorsam fi tarihindeydi, Elektra’nım bana çantamdakileri sormuştu, “yok mudur yani onların da bir çantası acaba? … belki simon’un ve metin bey’in de sırt çantaları ya da bele takılan çantaları falan vardır.” Sonra da yayınlamadan önce çantaların temizlenmesi gerektiği üzerine bir mini sohbet dönmüştü.

Beni tanıyanlar arasında çantasız tanıyan pek yoktur. O zaman da dediğim gibi, kadınlar koca çantalı gezer de erkekler dünyayı mı takmaz? Biz su içmez miyiz, şemsiye kullanmaz mıyız, herşeyimiz ceplerimize sığmak zorunda mıdır, ek kazak-kaşkol-kurabiye bulunduramaz mıyız, dışarda canımız çukulata-vitamin-mide hapı-fotoğraf çekmek çekemez mi? Di mi?..

Neyse, o yazıdan hemen sonra çantamı temizlemeye başladım. Önce içindekileri boşalttım. Kaybettiğimi sandığım ya da çoktan unuttuğum birçok şey çıktı: Ortaokul diplomam, ÖYS giriş belgesi (bulamayınca sınava girememiştim), eski sevgilimin açılmamış mektubu (bana dönmek istiyormuş, çok yazık-sonradan başkasıyla evlendi), Isabelle Huppert ile resmimiz ki o zamanlar kimse inanmamıştı onla küçüklükten tanıştığıma, yayınlanmamış romanımın tek kopyası, 98′de yarısı yenmiş bir muz, kahve fincanı (aceleyle çıkarken yarım kalmış), bir pırlanta kolye ve kesilmemiş bir İstanbul’daki Şampiyonlar Ligi Final bileti (nereden geldiğini unutmuşum).

Tamamen boşalttıktan sonra ters çevirip silkeledim. Yetmedi, eski bir diş fırçasıyla kalan parçacıkları aldım. Fiziksel temizlikten sonra kuru temizleyiciye verdim. Baktım olmamış, bir de ıslak temizlik yaptım, temizlikçi ile küvette üstüne çıkıp çiğnedik (kendisi yaşlı). Sonra 1-2 ay kadar balkonda havalandırdım, içeri alınca naftalin-karanfil-lavanta bıraktım bir süre içinde. Dezenfektan ve her ihtimale karşı böcek ilacı da sıkıp yine bir süre havalandırdım. En son, mikrop öldürücü döktüğüm bir bezle bir daha üzerinden geçtim. İçini de temiz bezlerle kaplayıp bir süre deneme kullanışı yaptım. Sonunda sergilenmeye hazır oldu.

Evet, çok zaman aldı. Ama değdi. Çünkü çok özenmiştim o sıralarda çantasındaki ‘gadget’ları sergileyenlere. Hatta birkaç yıl önce bir kız bloguna koyduğu resmin altına “benim için hayattaki en önemli şeyler, yani laptop’ım, ipod’um ve cep telefonum” diye yazmıştı. İçimde uktedir, ben de öyle olucam dedim.

Ve işte:

1. Çantanın kendisi

2. Müzik seti. Portatif. Heryere götürülebilir.

3. Mendil

4. Bozuk para deposu

5. İngilizce sözlük

6. Telefon rehberi -limiti yok, şehirdeki her numara.

7. Su. Çok içerim.

8. Birkaç video kaset. Bir sırada veya doktorda beklemek zorunda kaldınız diyelim, hiç sıkılmazsınız.

9. Birkaç kitap -kolay taşınabilir olmalarına önem veririm.

10. Telefon. Menzili geniş.

11. Kavun. Acıkırsam diye.

12. Ansiklopedi. Sadece iki cilti.

13. Atlas. Bir nevi portatif gugıl maps.

14. Futbol topu. Her daim gerekebilir.

15. Likör. Çok mühim. İçki olur, tatlı olur, otobüste şekeri düşene verilir. Yanınızdaki kıza içelim mi dersiniz, nerde der, burada deyip şişeyi çıkarırsınız.

16. Harita. GPRS yanında haltetmiş.

17. Bunu da siz anlasaydınız bari. Ne olacak, tabure. Sokakta yoruldunuz, oturmak istiyorsunuz ama etrafta bank filan yok. Hiç dert değil.

Ayrıca, çeşitli müzik kasetleri (çantaya yaklaşık 30-40 albüm sığabiliyor), bir mektup açacağı (orijinal adıyla mail opener -böylece dışarıda da maillerinize bakabilirsiniz), bir tenis raketi (daha çok sinekleri ve arıları defetmede kullanıyorum) ve bir basket topunu da görebilirsiniz. Sonuncuyu numaralamadım, çünkü Allah için, onu hep yanımda taşımıyorum.

Yalnız, çantadan şemsiyem çıkmamış, bir yerde mi unuttum diye merak ettim. Zaten olsaydı hemen gözüme çarpardı, çünkü kolaylık olsun diye açık koyuyorum.

Başlığa şiir aldım: Kapalıçarşı, kapalı kutu.

© İnsan içinde en çok görüldüğüm yerlerden olan Alsancak durağında otobüs bekliyordum bir akşam. Bayram içindeydik sanırım. 121 henüz gitmiş olmalı ki ben tektim. Sonra yüksek orta yaş civarında iki kadın geldi, biri yanıma oturdu. Diğerinin elinde ikea kitapçığı vardı. Otobüsün gelmesine yakın abla dediği öbürüne bir hastalık olasılığından bahsetti ki annemde de var, biliyorum biraz. Otobüste öne oturmuştu, ben de yanına oturdum bu yüzden. Eğer varsa şuna şuna dikkat etmeniz gerek demek istemiştim. Dedim ve sonra psikiyatri seansına dönüştü ön sıra. Nedeni bulunamamış başağrılarından, onların sıkıntı duyduğu zamanlar tekrarladığından, yalnız yaşadığından, evliliğinin kötü bir şekilde bittiğinden, kocasının kendisini aldattığından, ki bu noktada ben şoför bey, ben atlıyorum demek istedim. Üzüldüm, ama insan kendisine bunu yapmamalı. Ya da daha doğrusu, böyle şeyleri açıkça söylemeyecek kadar zarafetini korumalı.

® Evde sakince otururken en rahatsız olduğum şeylerden biri, alttan alta gelen gümgüm bir bas sesi. Sanırım oradaki evarkadaşlı günlerden kalma bir deformasyon. Ahşap evde tam altımdaki yemek odasında duran müzik setinin sesi kısık bile olsa kolonlardan çıkan bas sesini, aynen zeminde hissediyordum. Hatta ses de açıksa bas kalp atışımın yerine geçiyordu. Kabus gibi birşeydi. Kolonların altına çok kalın telefon rehberlerinden koyduysam da kar etmemişti.

Şimdi burada da arada bir uzaklardan geliyor, müzik olmasa da bas. 2 yaz önce bir gece evde yalnızken çok sürünce gece 2 civarı çıkıp bakmıştım. Evin ilerisindeki parkta -aslında pek yakın değillerdi ama arası açıklık olduğundan bize dek geliyordu ses- pek yanlarına yanaşılmayacak tipler arabadaki müziğin sesini abarık açmış içiyorlardı, üstelik ben gittiğimde yanlarından bir polis arabası ayrıldı. Yani pek yapılacak birşey kalmamıştı.

Evvelsi gece de 1 civarı başlayan müzik (balkona çıkınca ne olduğunu duymuştum: tekno-horon) 3′e dek bitmeyince karakolu aradım. 155′i arayın dedi. 155 daha önemli şeyler için değil mi, ama yine de aradım. 2 dk. içinde kesildi. Garip olan o kadar süre içinde etraftaki kimsenin aramaması. Bazı açılardan ne koyunuz.

© Pazar akşamıydı sanırım, bir kanala atladım ve sanki bir rüya alemine daldım. Hem de daha önce hiç duymadığım bir Türk filmiyle. Masallar, arada basit ama inandırıcı animasyon, eski doğu metinleri, karanlık-başarılı görüntüler, tatlı bir kız, hipnoz. Arada fantastiğin-metafiziğin dozunun kaçtığı yerler oldu ama azcık hoşgörüp devam ettiğinizde Oktay Kaynarca’nın etkileyici sesi çıkıyordu karşınıza. Ki çok başarılıydı Kaynarca (ona bir sonraki neslin Haluk Bilginer’i demeyi bile uygun gördüm). Son birkaç ayda hem Aşk Yakar’da, hem radikal’in kitap ekinde hem de Uzak İhtimal’de karşıma çıkıp çok dikkatimi çeken Görkem Yeltan da vardı -ama çok iyi değildi açıkçası. Sıfır Dediğimde‘yi pek beğendim.

® Beğendim’den devam edeyim. Bu aralar en hevesle seyrettiğim ve beni hiç hayal kırıklığına uğratmayan şey, aslında şeyler, iki bbc dizisi. Cold Feet’in bahsi geçmişti daha önce. 3 çift arkadaş (Perş.leri -maç yoksa- 23:30′da tnt’de).  Bir de BBC prime’da oynayan çok şeker bir dizi keşfettim. Love Soup (Pt.leri 21:45). Her bölümde farklı farklı şekillerde ‘doğru kişiyi’ arayan bir genç kadın ve apayrı bir genç adam. Anlıyorsun ki bir karşılaşsalar şimşekler çakacak, ama onlar ayrı ayrı dünyalarında her bölümde türlü belalar barındıran kişilerle çıkıyorlar. Alttan alta çok hoş bir mizahı var dizinin.

© Onca gerçekten başarısız, genelde taklitçi yapımın yanında, beğendiklerime bir tane de Türk dizisi ekleyebiliyorum. Kapalıçarşı, eli yüzü düzgün ve sahici bir yapıma benziyor şimdilik. En azından Türk dizilerinin geliştirdiği çeşitli numaralara (mesela tempo: 10 sn. bir sahne göster, sonra diğerine atla, sonra geri dön, sonra diğeri) veya zorlama senaryolara, hep aynı tarz oyunculuklara başvurmamışlar. Oyunculukların nasıl olacağını isimlerden anlıyorsun zaten: Erkan Can, Olgun Şimşek ve tabi Türk dizilerinin Tim Roth’u Nejat İşler. Bir de küçük kız süper ve müzikler iyi. Beklentiyi yüksek tutmamak koşuluyla memnun edebilecek bir yapım gibi.

Şimdi kadrosuna bakınca anladım ki şaşırtıcı değil beğenmem. Gaye Boralıoğlu ve Neşe Şen yazmış (1 İstanbul Masalı, Hırsız Polis ve Bıçak Sırtı’ndan aşinayız kendilerine). (Pt.leri 22:15 civarı, ilk bölüm tekrar bu akşam 23:10 civarında).

Norveç’e gidiyoruz!

Evet, önce Oslo’ya gidip oradan gemiyle gece yolculuğuyla varacağız gideceğimiz küçük ve şirin şehre. Orada bizi bekleyen insanlar olacak, yeni arkadaşlar edineceğiz, bizim için partiler verilecek, küçük bir motorla karşıdaki adaya gidip duracağız, yazdönümü şenliklerinde eğleneceğiz, tekneyle fiyortlarda gezeceğiz, balık tutacağız, yüzeceğiz, üstüne bir de romans. Üstelik bize biri anakarada, biri adada iki ev ve bir balık işleme şirketi miras kalmış olacak. Süper be!

Tabi, anlatmadığım kısımda, bize mirası bırakan fabrikatörün öldürülüp öldürülmediği, adamın adadaki evde teyzesiyle yaşadıktan sonra intihar eden karısı, onunla ilgili çok gizemli durumlar ve bir de adadaki evdeki yüze yakın porselen bebek var. Evet, asıl o bebekler. Eğer sizin bebek sevmemenizin nedeni bizzat o bebekler değilse kesin ya eşiniz ya abiniz, komşunuz, kuzeniniz için filan öyledir. Çünkü o bebekler acaip.. ürkünç.

Ben zaten sevmezdim ama bu dizi perçinlemiş olmalı. Geçende eski dizilerle ilgili yazarken görmüştüm bu diziyi. Birden fazla yorumda “porselen bebeklerden korkmamın sebebi bu dizi” diyordu. Çok mantıklı.

O kadar dizi arasından en çok bu ilgimi çekmişti: Maelström-Girdap. Hakkında birkaç kelime okudukça hatırlar gibi olmuştum. Ön lob bilmese bile genlerimize işlemiş diziler bunlar. Ve o günden beri her gece azar azar izliyorum. Ve izledikçe daha fazla seviyorum. O kadar hoş ki. Yavaş bulunup eleştirilmiş. Oysa çok iyi gelen bir havası var. Birçok zaman bir korku dizisinde olduğunuzu unutuyorsunuz. BBC’nin zarifliği işlemiş çekimlere.

Link şudur. Tamam, yutüp, görüntü kaliteli değil ve her bölüm 5 parça ama napalım, hem eskiden dvd filan mı vardı?

Diziyle ilgili özellikle şu yorum çok ilginç geldi bana:

“aradan koca yıllar geçti.o kadar korku filmi izledim.ama ne o filmi.ne o satoyu.nede dizinin başlangıcındaki o sudaki bebeği unutmadım.gizlicetv nin karşısına geçip,sesini kısıp izlerdik.çünkü herkes uyurdu.gecekonduda oturduğumuz icinde herkes hemen hemen salonda uyurdu(tv nin oldugu bölüm yani)korkunca bağırmayalım die zor tutardık kendimizi.o günler artık çok zor gelir galiba.”

I blog, çünkü 140 karakterden daha fazlasını yazabiliyorum.

FWD = tweet

Eskiden forwardlar vardı, bilirsiniz. Tabi hala var da eskiden daha yaygındı. Arada ne kadar itici olduğunu görüp yollamayı bırakanlar oldu. Eskiden bol bol karikatür (en çok Selçuk Erdem), fal yazılarının olduğu döküman ve powerpoint dosyası gelirdi. Hayatla ilgili mesajların olduğu, görsel ve işitsel zenginleştirilmiş bu powerpointler çok alemdi. Hele bazılarında ilişkilerle ilgili ahkam kesilen uzun yazıların altına Nazım Hikmet, Çetin Altan, Can Dündar gibi (başka görmedim) afilli isimler uydurulurdı. Böyle şeyleri hazırlamak için tüm gün ofiste geçirmeye mecbur olmak ama yapacak işinin de olmaması gerek diye düşünürdüm. Yani, klasik memuriyet işi. En iş yapmayan memuriyet olarak da Çevre Bakanlığı’nı bu powerpoint’lerin merkezi olarak ilan etmiştim.

Bu tweet filan da tam o forward’lar gibi. Bir başkasının ürettiği birşeyi bulup kendinden hiçbir şey eklemeden göndermek. Hem öyle şeylerle uğraşmak için sonsuz bir vakit ve en azından sürekli bilgisayar başında olmak gerek. Haberciler, IT çalışanları filan için anlaşılabilir belki (ki onlar da sıkılmaz mı sürekli ekrana bakmaya) ama ya gerisi?

Merak

Ekran başındalık bir yana, ben niye birinin o sn. ne yediğini, ne dinlediğini, hangi mekanda olduğunu merak edeyim. Uzun yıllar önce sabahladığımız bir proje çalışması yapıyorduk. Gruptaki oğlanlardan biri de sürekli olarak sevgilisine o sırada neler yapmakta olduğumuzu anlatıyordu. Fazla bilgi. Öyle itici. Gerçekten merak edersem açıp sorarım napıyorsun diye.  Ayrıca, bir arkadaşımın o anda neler yaptığını herhalde ancak Cannes film festivaline filan gitmişse merak ederim. O da çok yakın arkadaşım olmalı. Ama burada bağlanılan yüzlerce kişiden ve takip ettiğin ünlülerden bahsediyoruz. Ünlüler mi? Teenager fan’lar mıyız biz?

Sensin 140

Yeni gençliğin yazı yazamadığını farketmeyen kaldı mı? Sokakta rastgele 100 genç durdurulup bir paragraf yazı yazmaları istensin. Çok basit birşey, bir maçın özeti gibi. Yarısının yazamayacağına eminim. Bir defa noktalama işareti onların dünyasında yok. Sonra aynen konuşur gibi yazıyorlar ama konuşma diliyle yazı dili apayrı diller. Kelime yazılışları, cümle dizilişleri geri kalan beceriksizlikler.

Niye böyle derken farkettim, ki bayağı oluyor, arada birçok kişi farketmiştir, bu gençlik başka hiçbir yerde yazı yazmadığı kadar sms yazmıştır. Bildiği dil sms dili. Dili bozması da bir yana, 140 karakterde ne anlatılır ki? Ben mesaj yazdığım ender zamanların birçoğunda 2. mesaja geçmiş oluyorum. Karakterlere zorla basılan cep telefonunda sığamıyorken rahat rahat yazdığım bilgisayarda niye bu kadarcık karakterle kısıtlanayım ki? “bluedevil liked this“ten daha fazla söyleyecek şeyim olduğuna inanıyorum.

Ayrıca, birşeyi beğenip beğenmediğini söylemek başlı başına bir eleştiri değildir. Ne bir neden barındırır, ne de o şeyle ilgili doğru dürüst bir bilgi verir. Tek başına fazlasıyla öznel ve gelişigüzeldir.

bir iyi film, bolca iyi dizi, bir de eskiden kamu hizmeti yapan bir kanal

I. Bir Shakespeare tiradına rastladım dün gece. Hangi oyundaydı diye aradım, Hamlet’miş ve Withnail & I’da da geçmiş. Withnail & I pırlanta gibi bir filmdi. İki işsiz ve sapına kadar parasız aktör ve bir haftasonu için gittikleri ama neden gittiklerini bilmedikleri berbat bir köy kulübesi. O kulübe (cottage) satılıkmış Guardian’ın haberine göre. Filmde bile burası yaşanacak gibi değil diyorlardı, artı kuş uçmaz, kervan geçmez bir yerdeydi ama filmin hayranlarından medet ummuşlar. 150 bin pound istiyorlarmış.

II. Filmdeki iki aktörden Withnail’i tanıyoruz (Richard E. Grant), Bright Young Things’ten, çeşitli Robert Altman filmlerinden, Henry&June’den, Hudson Hawk’tan, hatta Spice World’den. Ama filmin ismindeki I bilinen biri değil. Bazı Amerikan filmlerindeki şaşkın, kısa boylu ve kıvırcık saçlı adama ne kadar da benziyor diye düşündüm. Zaten seyrederken de aynı şeyi düşünmüştüm. Sonra o benzettiğim adamın kim olduğunu bulayım dedim. Nerde vardı, nerde vardı? Hah, hani kuzeni uzaylı olan bir adam vardı, uçuk kaçık bir diziydi, Mork ve Mindy gibi, neydi adı? Eski dizilere bakarken rastladım, Perfect Strangers.

Bulduğum sitede envai eski dizi var. Ortak hafızadakiler bir yana, eminim herkesin çoktan unuttuğu birçok dizi sıralanmış (biraz çorba gibi olsa da). Güzel ve Çirkin’i-Beyaz Gölge’yi-Aşk Gemisi’ni dedem de hatırlar da, ya genç kadının, kendisini timsahlara yedirip öldürmeye çalışan kocasından intikam almak için estetik operasyon geçirip geri döndüğü Cennete Dönüş’ü, ikisinde de genç bir kadının gizemli bir adaya gittiği mini korku dizileri Martı Adası’nı-Girdap’ı, uyumsuz iki kardeşin dedektiflik yaptığı Simon&Simon’ı, onunla dönüşümlü olarak hangi dizinin yayınlandığını, bu dizinin bir kovboy dizisi Smith ve Jones olup olmadığını (emin olamadım da), bu dizideki Smith (Ben Murphy) başka başka dizilerde çıktıkça (Piyango, Görünmez Adam, Berrenger’s) yine bu adam oynuyor dediğimizi, isimleri bile dünyanın en güzel işi gibi gelen Serüven Adası’nı, Hayal Adası’nı?..

III. Ama inanılmaz olan o kadar diziyi TRT’nin çoklukla tek, kısa bir dönem iki kanalında görmüş olmamız. Şu anda envai kanala sahibiz ama oynayan kaliteli dizi belki de daha az. Özel kanallar sadece izlenme peşinde olabilir ama kamu televizyonunun amacı farklı olmalı.

Bu arada, iyi demişken, sinemada çok seyredilenin illa iyi film olmadığını artık herkes biliyor -10 yıl öncesine kadar Sinan Çetin tersini iddia ederdi, ama hele son yıllardaki çok seyredilen Türk filmlerinden sonra onu dinleyen olmaz herhalde-. Ama iş iyi diziye gelince herkesin aklına en çok seyredilenler geliyor. Oysa arada temelde çok fark yok (katılmayan 5 dk. Aşk-Memnu’yu izlesin). Diziler para için yapılıyor diyebilirsiniz. E, filmler de öyle. Nasıl bazı sinemacıların farklı amaçları varsa bazı tv yapımcılarının, mesela BBC’nin de amaçları farklı olabiliyor. Bizim dizi oyuncularımız ‘dizilerde yaptığımız sanat filan değil’ diyorlar bir süredir. Evet, sizin yaptığınız değil. Ama bir David Lynch filmi sanatsalsa bir David Lynch dizisi (Twin Peaks) niye olmasın?

IV. Zamanında tek bir kanalda harikalar yaratan TiaRTi şimdi neler yayınlıyor peki?

14:55	Sufi Klipler
15:00	Türk Sineması “Yunus Emre”
16:45	Minyatürle Anlatılır Aşk
16:50	Gönül Makamı
17:10	Kur’an Işığında
17:40	Ramazan Sevinci
19:33	Ana Haber Bülteni
20:10	Hava Durumu
20:20	Spor
20:25	Ramazan Güzeldir
21:10	Zoraki Başkan
22:55	Kısa’ca Ramazan
23:15	Telve
23:25	Endülüs
00:10	Günün Ardından
00:30	Sufi Klipler
00:35	Yabancı Sinema “Dünyalı”
02:10	Anadolu’da Oruç Mevsimi
02:35	Ramazan Güzeldir
03:05	Sufi Klipler
03:10	Sahur Zamanı

Sanki Kanal 7′nin programına bakıyoruz. Devletin televizyonunun herkese eşit mesafede olduğu artık hiçbir şekilde söylenemez.

bir doktor, 3 aktör ve bir sanatçı

Radikal Doctor Who’yu tanıtmış: “Bir uzaylı olan Who işi gereği sürekli zamanda ve uzayda gezindiği için arkadaş edinmekte ve ilişki kurmakta zorlanır. İşte bu yüzden bir yardımcıya ihtiyaç duyar.” Çok yaratıcı. Sanki Doktor, işi gereği uzayda geç saatlere dek gezinen bir işadamı ve özel meselelerine yardımcı olsun, kızlarla randevularını filan ayarlasın diye bir asistan tutuyor. Bu arada zaten adamın adı Who değil, sadece Doktor. ‘Doctor who’ onla tanışanların verdiği tepki. Eski TRT olsa Doktor Kim (veya Doktor Ne) diye oynatırdı herhalde.

2 yıl önce “görmediğiniz, ama illa ki göreceğiniz BBC dizisi” demiştim Doctor Who için. Artık bana özel birşey olmayacak. Ayrıca, ne kadar çocukça olduğunu görüp lafedecek birçok kişi. Ama kendine has bir çekiciliği ve seyredilirliği olduğu da inkar edilemez. Eski TRT dizilerindeki gibi uzak diyarlara uçan bir hayal gücü.

Bu doktorun 9. reenkarnasyonu. Christopher Ecclestone oynuyor ki birçok iyi İngiliz filmden (Jude, With or Without You, 28 Days Later, The Others -ama o İngiliz değildi tabi, ürperdim bu arada-) tanırız kendisini. Karizmatik, güldüğünde de şeytan tüyü var hınzırın oluyor.

Gelecek sezon değişecek. 10. reenkarnasyon David Tennant ki o daha sevimli ve komik. Aptal tipli ama bıcırık Rose ise bir sezon daha idare edecek. Sonra onun yerini alan Martha ise tıp öğrencisi. Zaten o sezonun fragmanı da şöyle:
Martha: I battle with textbooks.
Doktor: I battle with monsters.
Martha: I try to save money.
Doktor: I try to save the universe.
Martha Jones: I’m going to be a doctor.
Doktor: I *am* the Doctor.
Martha: Well, let’s hope this box is big enough for the both of us.
(sanırım bu diyalog en çok doktor ve doktora adaylarını eğlendirir).

Doktorla Rose’un şu şekilde tanışacakları ilk bölüm bugün (cumartesi) 7′de:
- What’s your name?
- Rose.
- Hi Rose, nice to meet you, now RUN FOR YOUR LIFE!

◊ ♣ ♥ ♦ ◊ ♣ ♥ ♦ ◊ ♣ ♥ ♦ ◊ ♣ ♥ ♦ ◊ ♣ ♥ ♦

Cnbc-e’nin bir başka yeni dizisi Leverage’ın tanıtımlarını ne zaman görsem dış ses “başrolde Oskarlı aktör” dediği zaman Matthew Broderick diyordum. Oysa Timothy Hutton diye bitiriyordu o ses. Kim kimdi, niye böyle karıştırdım diye bakınırken farkettim de o kadar da çok benzemiyorlar. Ama ikisinin de daha çok benzediği ve benim kafamı karıştıran biri daha var: Robert Downey Jr.

Bunlar böyle benzer yaşlarda bir üçlü. Matthew Broderick daha sevimli, çocuksu yüzlü olan. Sarah Jessica Parker’la evli. Family Business, Cable Guy, Inspector Gadget, The Stepford Wives, The Producers filan.

Robert Downey Jr. içlerinde en farklı rollerde ve büyük bütçelerde oynamış isim, ve belki de aktör olarak en iyileri. Ayrıca en olaylı isim, 6 ay uyuşturucudan (kullandığı için) yatmış. O sırada oynadığı Ally McBeal’den de kovulmuş. Chaplin, Only You, Restoration, Good Night and Good Luck, Iron Man, ayrıca yeni Sherlock Holmes. Ayrıca -buyrunuz benzemiyorlar deyin- 7 yıl Sarah Jessica Parker’la yaşamış.

Timothy Hutton, en serseri duranları, ama o dalda Robert Downey Jr.’ı geçemez. Sinema kariyerine Robert Redford’un yönettiği Ordinary People’da Oskar alarak başlıyor. Sonra Falcon&Snowman, Made in Heaven, A French Kiss filan ama sanırım bir daha o başrol seviyesine çıkamamış. Zaten o yüzden dizi yapıyor Hollyw.’da oyuncular.

Yalnız, Leverage kamera arkasında önündekilerden daha ilginç birini barındırıyor. Yankesici şovmen Apollo Robbins oyunculara numaralar öğretmiş. Eski günlere gittim bunu duyunca. Apollo bizden üç sınıf üstteydi, hocalar çok beğenirdi tekniğini. Ama sonra Vegas’ta yüzyıllık sırları deşifre eden şovlar yapınca bir daha adı anılmadı akademide. Çünkü birden çok kuralı çiğnemişti: – Bilgi birikimimizi koru. – Becerini zorda kalmadıkça çıkarın için kullanma. – Becerinle övünme.

Let’s get out of this country

- James, Eylül başı bizim için ne demekti?
- Eylül başı mı lordum?
- Evet James. Agatha hala gibi herşeyi tekrar ettirme lütfen.
- Tabi lordum. Eylül başı… yaz bitmiş olduğu için üzülürüz lordum. Lordum sıcak sever.
- Başka James, başka?
- hmmm… Eylül başı, a tabi, lordumun geleneksel gidiş zamanıdır. Önceden hazırlıklar başlar, bavullar yapılırdı. Lordum genellikle sinirli olurdu.
- Haklısın James. Yıllar boyu Eylül başları böyle geçti. Ne büyük kayıp.
A, unutmadan, akşam Agatha hala yemeğe gelecekmiş. Harriott’a söyle, kaz ciğerini pişirsin. Yalnız, lütfen halama pudingten bahsetme, belki böylece erken kalkar.

Ne kadar fazla zaman gitti, o toplanmalarla, hazırlıklarla, gideceğim diye hayatıma çektiğim milatlarla, ertelenen, yarım kalan şeylerle. Daha buradaki okullardaki kargalar yaz uykusundayken, hatta İzmir henüz yaz sıcağını yaşarken ben yollara çıkardım. Hala unutamıyorum, buranın 40 derece olduğu gün yola çıkışımı (ve yolda Almanya’nın 18-20 derece olduğunu).

Geçen yıl da biraz anlatmaya çalışmıştım. Uçakta, varmaya yakın midemde bir yumru olur. Varınca, rezil bir giriş kuyruğundan sonra aylardır görmediğim evime, odama alışmaya çalış, yabancı gibi görmeye başladığım ve mutlaka bir kısmı değişmiş ev arkadaşları, okulda bekleyen işler. Zaten genellikle mümkün olduğunca uzatıp geç kalmışımdır ve bundan ötürü bayağı laf yerim. Hiçbir şey sorunsuz işlememektedir, mutlaka dersimde, şunda bunda canımı sıkan bir aksilik olur. O noktada burada neleri yaşamadığımı, buradakilerin neler yapmakta olduklarını unutmak en iyisidir. Öyledir, öyledir.

İşte o yüzden, son yılımda geceleri sıkkın bir şekilde eve yürürken çalmaya başlayan Let’s get out of this country’nin farklı bir tadı olurdu. Ülkeden ayrıldığım gün blogu bu şarkıyla inletmeye karar vermiştim mesela. Bulgar filmi Zift’te adamımız hapisten çıktığı an için planları olduğunu, o an zaferini ilan edeceğini filan söylerken kapıya giderken fena bir dayak yiyip kapıdan dışarı bir tekmeyle atılıyordu. Benim de öyle gibi oldu, dönmeden önceki yetişmesi gerekenler listesinin uzunluğu karşısında şarkı görecek halim kalmadı.

O halde şimdi napıyoruz? Napıyoruz James?
- Kaz ciğeri efendim.
- O değil, Eylül başını diyorum?
- A evet, şarkıyı söylüyoruz efendim. Ben içeriden plağı getireyim.
- Plağı getirmene gerek yok James. Sözlerin üzerine tıkla, yeter. Yalnız, sesi aç da Harriott, sen, ben, hepberaber söyleyelim.
- Yalnız lordum, Harriott’ın sesi…
- Rica ediyorum James.
- Nasıl isterseniz lordum.
–

Let’s get out of this country
I have been so unhappy…
I drowned my sorrows and slept around
When not in body at least in mind

What does this city have to offer me?
Everyone else thinks it’s the bee’s knees
What does this city have to offer me?
I just can’t see. I just can’t see.